BES 15 yaşına girdi

Dalkan Delican 08 Aralık 2017, 11:54

 

Gelecekte BES’e kıdem tazminatının dahil edilmesi büyük önem taşıyor. Artık ikinci el piyasası da düşünülmeli. Bireysel emeklilik sözleşmeleri devredilebilmeli. Sürekli “doldur-boşalt” yerine ikincil piyasalarda işlem yapılabilmeli. Nakit ihtiyacı olan bir katılımcı birikimlerini bir başkasına devredebilmeli...

Aslında bir emeklilik sistemi için 14 yıl çok uzun bir süre değil. Ama BES artık emekleme dönemini geride bıraktı. Daha önümüzde çok yol, aşılması zor süreçler var. Henüz Türkiye nüfusu yaşlı değil. O yıllar geldiğinde BES de artık olgunluk dönemine girmiş olacak.
Nüfusu yaşlı Türkiye’ye kadar BES’in daha önünde uzun yıllar var. Bir insan ömrüne göre bu uzun bir süre olsa da sosyal güvenliğin tamamlayıcısı olan bir sistem için değil.
Nüfusu yaşlanan Türkiye’ye kadar BES’in ivmeli bir şekilde büyümesi lazım. Bu makro göstergeler ve sosyal güvenlik sistemi için önemli. 15 yaşına gelene kadar üç temel aşamadan geçti BES...
Birinci dönem 2013’e kadar devam etti. Birkaç küçük revizyon dışında sakin geçen vergi indirimli yıllar BES’in ilk dönemiydi. 2013’te ikinci dönem başladı. Buna “devlet katkılı dönem” de diyebiliriz. Vergi indiriminin yerine doğrudan katkı geldi. 2016 yılında küçük revizyonlar yapıldı. Otomatik katılım sistemli üçüncü dönem ise BES’in 14’üncü yılı olan 2017’de başladı.
Otomatik katılım koşulları olgunlaşmamış bir ortamda başlatıldı. Tek kazananı olan bir oyuna tüm aktörlerin dahil olması istendi. Kazanma ihtimalinin çok düşük olduğu bir oyuna kimse dahil olmak istemez. Üçüncü dönemin de ciddi revizyona gebe olduğunu daha önce de söylemiştik.
Otomatik katılım sisteminin revize edilmesi adına neler yapılacağı konuşuluyor son günlerde. Daha da konuşulacak. Umarım yeniden revize edilmesini gerektirmeyecek bir şekilde aksiyon alınır.
Başka değişimler de olacak elbette. Gelecekte BES’e kıdem tazminatının dahil edilmesi büyük önem taşıyor. Acele edilmez, tüm oyuncuların kazanacağı bir yapı kurulursa BES çok hızlı boy atar.
Bunun yanında artık ikinci el piyasası da düşünülmeli. Bireysel emeklilik sözleşmeleri devredilebilmeli. Sürekli “doldur-boşalt” yerine ikincil piyasalarda işlem yapılabilmeli. Nakit ihtiyacı olan katılımcılar birikimlerini bir başkasına devredebilmeli.
2018’de de manşetlerde BES’i göreceğiz. Umarım katılımcılara ve ülke ekonomisine efektif katkı sağlar.
Sağlıcakla kalın.

Diğer Yazıları